Máy xúc lật 4 cầu chủ động tăng khả năng vượt địa hình, nâng hiệu suất thi công tại công trường gồ ghề, lầy lội, không bằng phẳng.
Máy xúc lật dùng dẫn động bốn bánh (4WD) truyền lực tới cả cầu trước và cầu sau. Đây là cách gọi phù hợp hơn “4 cầu chủ động”, vì máy xúc lật khớp nối thông dụng có hai cầu nhưng bốn bánh đều được dẫn động.
4WD giúp ích gì trên nền yếu và gồ ghề?
Khi nền bùn, đất rời hoặc đá dăm làm một bánh giảm độ bám, lực kéo có thể bị hạn chế bởi loại vi sai và điều kiện tiếp xúc của lốp. Hệ dẫn động bốn bánh giúp cả hai cầu cùng tham gia truyền lực, nhưng khả năng bám thực tế vẫn phụ thuộc lốp, áp suất, tải trên cầu và cách vận hành.
Không nên hiểu 4WD là “không bị sa lầy”
Nếu nền có sức chịu tải thấp, máy vẫn có thể lún dù bốn bánh đều chủ động. Lúc đó cần giảm tải gầu, chọn đường chạy, dùng lốp phù hợp và tránh quay gấp làm phá nền. Với địa hình dốc, phải tuân thủ giới hạn độ dốc và hướng di chuyển trong tài liệu của đúng model.
Khớp nối thân xe và cầu dao động
Nhiều máy xúc lật sử dụng khớp lái articulated ở giữa thân máy và cầu sau có khả năng dao động. Kết cấu này giúp bánh duy trì tiếp xúc nền tốt hơn khi đi qua bề mặt không phẳng. Khi mua máy cũ, nên kiểm tra độ rơ chốt khớp trung tâm, bạc, trục truyền và các khớp các-đăng.
Lốp quyết định rất nhiều đến lực kéo
Cùng một hệ dẫn động nhưng lốp sai gai, quá mòn hoặc áp suất không phù hợp có thể làm máy trượt nhiều. Nền đá cần quan tâm chống cắt và độ bền gai; nền mềm cần khả năng tự làm sạch gai và hạn chế lún. Cỡ lốp phải đúng theo cấu hình máy và vành.
Những điểm nên kiểm tra khi thử máy 4WD đã qua sử dụng
- Chạy thẳng và quay vòng ở tải nhẹ để nghe tiếng cầu, vi sai và trục truyền.
- Kiểm tra rò dầu ở cầu, moay-ơ, hộp số và các phớt trục.
- So độ mòn bốn lốp; chênh đường kính lăn lớn có thể làm hệ truyền động chịu tải không cần thiết.
- Thử xúc và leo dốc ở điều kiện an toàn để kiểm tra phản ứng truyền lực khi máy nóng.
- Kiểm tra phanh và hệ thống lái trước khi thử tải.
Kết luận
Dẫn động bốn bánh là cấu hình phổ biến và cần thiết với máy xúc lật làm trên nền công trường. Hiệu quả của 4WD phụ thuộc đồng thời vào cầu, vi sai, khớp truyền động, lốp và điều kiện nền. Vì vậy khi đánh giá máy không nên chỉ dựa vào cụm từ “4WD” mà phải kiểm tra cả hệ truyền động và lốp thực tế.
